Samen kerk opbouwen – bisdom Gent

Ook in tijden van corona

In de maand november loopt gewoonlijk de campagne voor de vzw Kerkopbouw bisdom Gent. In ‘normale tijden’ is er in het weekend van het feest van Christus Koning (dit jaar op 21 en 22 november) een collecte voor dit fonds. Maar de lockdown maakt dat nu niet mogelijk. Daarom vragen we uw steun via overschrijving. Het thema van deze campagne is des te actueler:

Kerk-zijn in deze tijden is een kwestie van mensen nabij te zijn door als gelovige of als parochie initiatieven te nemen of te ondersteunen

  • in het creatief zoeken naar contacten met parochianen en medemensen;
  • in het nabij-zijn van mensen bij rouw en uitvaarten;
  • in diaconale initiatieven vanuit parochies of scholen om eenzame, kansarme mensen en gezinnen niet te vergeten;
  • in de inzet van pastores in woon- en zorgcentra en ziekenhuizen in grote solidariteit met alle collega’s in de zorg;
  • in verdieping, liturgie en bezinning via de digitale weg.

Wat dit concreet betekent, kan je ontdekken op www.kerknet.be. Vijf ‘kerkwerkers’ getuigen daar in een sprekend filmpje hoe ze ook in tijden van lockdown Kerk opbouwen.

Uw financiële steun maakt het mogelijk – vandaag en ook morgen – om mensen echt nabij te zijn. Het Fonds Kerkopbouw steunen kan door:

  • Bijdragen te storten, eenmalig of met bestendige opdracht, op het rekeningnummer BE49 3900 9640 0271 van vzw Kerkopbouw bisdom Gent.
  • Giften of legaten over te maken aan de vzw Kerkopbouw bisdom Gent
    Meer info: www.kerkopbouw.be

Tussen twee golven

Vanuit ons bisdom werd gevraagd aan catechisten, diakens en priesters om na te denken over de voorbije vormsels. Wat we geantwoord hebben willen we hier met onze lezers delen. Ondertussen zitten we in een tweede golf van corona. Gelukkig hebben de vormselvieringen kunnen plaatsvinden in een iets rustigere periode van coronabesmettingen.

Voorbereiding op de vormselvieringen

In maart 2020 viel alles plots stil door een lockdown. Sommige groepen vormelingen hadden net de catechese gehad in het teken van het kruis met kruisjesoverhandiging, andere groepen nog niet.
Zo hadden we de vormelingen en ouders een hele tijd niet meer gezien of gehoord. Tijdens de lockdown hielden we contact met de ouders en vormelingen via de maandelijkse nieuwsbrief (in april, mei en september) of via persoonlijke mails.

Voor drie vormselkerken werd aan de vormelingen een digitale catechese gestuurd met als afsluiting een opdracht die in de vormselkerk moest afgegeven worden. De inhoud daarvan kreeg nogal wat waardering; veel vormelingen hebben hun werkblad ingebracht. In die drie vormselkerken vond in september tijdens de weekendviering de kruisoplegging plaats; aan die mis ging een korte bijeenkomst vooraf met info over het verloop van de vormselviering.

[…]

Lees meer in KERK & leven van 12 november

Die ons in ’t hart geschreven staan

De grote inspiratie die we kunnen meegeven aan een rouwende familie is tweevoudig. Vooreerst dat ze niet alleen en staan in hun verdriet. Het verdriet is groot, de pijn is intens, maar als gemeenschap van christenen willen we samen dat verdriet dragen. Daarnaast is er een boodschap van hoop, van perspectief over de dood heen. Het is goed dit ook in onze liederen uit te drukken: te zingen over troost en sterkte van Godswege en over ons geloof in God die nieuw leven geeft.
Het lied ‘Die ons in ’t hart geschreven staan’ is heel goed geschikt voor de herdenking van de gestorvenen, zowel bij de uitvaart van een individuele overledene als bij een gemeenschappelijke herdenkingsdienst.
De tekst is van de Nederlandse theoloog, dichter en schrijver Sytze de Vries (°1945) van wie nog verschillende liederen opgenomen zijn in het zangboek Zingt Jubilate. Tot aan zijn pensioen was hij Hervormd predikant, onder meer in de Oude Kerk in Amsterdam. De Vries publiceerde dichtbundels, liedteksten en bewerkte psalmteksten. Zijn werk is gekenmerkt door een toegankelijke en hedendaagse taal, wat duidelijk blijkt in zijn religieuze liederen voor kinderen.

[…]

Lees meer in KERK & leven van 4 november 2020

Het verhaal van dood en leven

Allerheiligen en Allerzielen zijn twee feestdagen die we in één adem noemen, omdat we aanvoelen dat het om één gebeuren gaat; het zijn dagen die voor- en achterkant zijn van hetzelfde verhaal, het verhaal van dood en leven. Allerzielen is wat wij weten: geliefden die van ons zijn heengegaan, het pijnlijke afscheid, de lege plek… Allerheiligen is wat wij hopen: dat geen mens buiten Gods hand valt. Dat wij over de grenzen van tijd en ruimte verbonden zijn in en door dat mysterie van grenzeloze Liefde; die liefde die de Vader ons – zijn kinderen – betoond heeft.

Allerheiligen gaat niet alleen over die lange lijst van bijzonder verdienstelijke mensen, die een plaatsje hebben op de kerkelijke kalender. Vandaag gedenken we vooral die vele kleine mensen, die ontelbare menigte: mensen van alle rassen, volkeren en talen, over wie Johannes het in het boek van de Openbaring heeft. Mensen die in hun dagelijks leven gewoon het goede deden. Zij hadden een hart voor zoveel mensen, die zoveel moesten missen wat mensen nooit kunnen missen: erkenning, brood op tafel, genegenheid, een dak boven het hoofd en balsem voor hun vele wonden. Zij hadden een hart voor datgene wat God wenst: dat mensen zouden openbloeien omdat ze allemaal uniek zijn; dat mensen, mens zouden worden en dat er ooit iemand zou erkennen en waarderen wat journalisten nooit zien: dat er ook zonder sensatie nieuws te rapen valt in het poetsen en het zorgen, in het treuren en het lachen, in het wassen en het koken, kortom in het dagelijkse leven van mensen die alles voor anderen doen. Vandaag zeggen wij, dat zij zalig zijn en dat zij iets tonen van Gods glimlach op aarde.

Allerheiligen dankt zijn populariteit aan Allerzielen. ’s Morgens zijn er in de kerken nogal wat lege plaatsen. Maar ’s namiddags stromen de kerkhoven vol. Daar hebben de mensen wier leven voltooid is wel een naam en een gezicht, op de graven en in het geheugen van hun nabestaanden die een graf komen bezoeken. Sommigen prevelen een gebedje of zeggen het samen luidop. Waarschijnlijk krijgt niemand het in zijn hoofd om hem of haar te vereren als een heilige, maar zou dat zo verkeerd zijn?

[…]

Lees meer in KERK & leven van 28 oktober

Diaken Dany Van der Haegen

De kerk als hospitaal

In zijn recent boek “De kerk is fantastisch” verwijst Rik Torfs naar een interview waarin paus Franciscus de kerk vergeleek met een veldhospitaal. Ze moet in staat zijn wonden te helen en de harten van de gelovigen te verwarmen. En daarvoor moet zij trachten zo dicht mogelijk bij haar mensen aanwezig te zijn.

Dichtbij zijn

Toen ik mijn legerdienst verrichtte was ik aalmoezenier van onder meer een medische compagnie. Eens moesten wij in een groot manoeuvre de werking oefenen van een veldhospitaal in tenten. Er werd nagegaan hoe lang het duurde om het op te stellen en operationeel te maken en na een dag ‘oorlog’ moest het snel weer opgebroken worden om een eind verder weer opgesteld te worden. Een dergelijk veldhospitaal moet immers zo dicht mogelijk bij de voorste gevechtslinies staan, opdat de gekwetste soldaten er vlug konden in opgenomen worden. Tijdens ons manoeuvre werd voor het eerst een nieuw model getest: door vier grote containers in kruisvorm aan elkaar te koppelen kon men een – weliswaar kleinere – medische post uitbouwen die veel vlugger verplaatsbaar was. Zo kon het gemakkelijker de krijgsverrichtingen volgen en dichter bij de gekwetste soldaten zijn.

Het dringendste eerst doen

Ik moest daaraan denken toen ik de vergelijking van paus Franciscus las. De kerk – zowel afzonderlijke gelovigen als haar organisatie – moet dicht genoeg bij de mensen zijn. Daartoe moet zij beweeglijk genoeg zijn en goed uitkijken waar mensen in nood zijn, met open blik op zoek gaan naar die mensen en aandachtig genoeg zijn om nieuwe noden te ontdekken. En zich dan richten op wat de echte, vaak dringende noden zijn. De paus merkte op dat het na een veldslag geen zin heeft om aan een zwaargewonde te vragen hoe hoog zijn cholesterolpeil is en hoeveel suiker er in zijn bloed zit. Eerst de wonden helen, zoals de barmhartige Samaritaan deed met de beroofde man langs de weg. En daarna zijn er misschien nog andere dingen te doen.

[…]

Lees meer in KERK & leven van 21 oktober 2020

Pastoor Frans

Herfst

Foto: Marjan De Ridder

Oktober is een maand die kan aanzetten tot bezinning. De natuur begint alles af te leggen wat ze in de lente en de zomer kwistig naar voor bracht aan kracht en schoonheid. Een groot deel van de vruchten zijn geoogst. Elk jaar laten heel wat mensen zich raken door dit onveranderlijk levensritme. Alles stemt tot ernst en inkeer: de eerste neerdwarrelende bladeren, de morgenmist, de wolken. De natuur lijkt ons uit te nodigen tot een bezinning op ons eigen leven. Daarbij kunnen in ons de woorden opkomen die Jezus sprak op het laatste Avondmaal: “Ik heb u de taak gegeven vruchten voort te brengen die blijvend zijn’. Levert ons leven de vruchten op die de Heer ervan verwacht? En wat we gerealiseerd hebben, houdt het ook stand, of is het zo zwak dat het vrij vlug zijn kracht verliest en vergaat? Alleen wat echt waardevol is, blijft.

[…]

Lees meer in KERK & leven van 14 oktober 2020

Missiemaand

Oktober is in de hele katholieke kerk de actiemaand van Missio. Het past dat christenen zich een heel jaar lang wereldwijd met elkaar verbonden weten, maar in oktober geven we daar speciaal aandacht aan. Elk Missio-land kiest dan een thema en een gastland uit. Centraal staat natuurlijk altijd de verkondiging en beleving van het evangelie. Dit mondt uit in een wereldwijd netwerk van solidariteit.

‘Van harte’

Dit jaar nam de missieorganisatie Missio als leuze ‘Van harte!’ Wij worden uitgenodigd om in eigen hart op zoek te gaan naar de stem van God. Hij wil spreken in ons. Soms moeten we het heel stil maken om Hem te horen. Wat vraagt Hij je? Naar wie zendt Hij je uit? Wie heeft jou én Hem het meest nodig? Dat zijn zeker mensen uit onze eigen omgeving: iemand die gekwetst, arm of eenzaam is. Jij kunt voor hen een pleister op de wonde zijn, dagelijks brood, een warm vangnet. Met alle christenen verspreid over de wereld delen we één missie: met zijn allen een echo te vormen van Gods liefde. God bemint ons en het is onze zending die liefde door te geven aan anderen. Hoe we dit concreet doen hangt af van onze interesses en talenten. Voor we onze zending opnemen doen we er goed aan na te denken waar we goed in zijn. Dat kunnen we dan ten dienste stellen van Christus en zijn mensen, om te werken aan een warme kerkgemeenschap, dichtbij en veraf, waar de liefde altijd overwint.

[…]

Lees meer in KERK & leven van 7 oktober 2020

Vuur uit de hemel, breng vuur in mijn hart

In de twee voorbije weekends hebben ruim honderdnegentig twaalfjarigen in verschillende kerken van Geraardsbergen het sacrament van het vormsel ontvangen. Ruim tachtig zevenjarigen deden hun eerste communie en in de komende weken zullen er nog bijna evenveel dit blije gebeuren meemaken. Proficiat aan deze kinderen en hun familie! En heel veel dank aan allen die zich inzetten voor de voorbereiding en de vieringen zelf. Door de corona konden de communies en vormsels niet plaatsvinden in de maand mei. Iedereen was blij dat het toenemend aantal besmettingen niet leidde tot een nieuw uitstel. Eindelijk was het feest er waarnaar de kinderen en hun families lang hebben uitgekeken.

[…]

Bij het vormsel wordt Gods Geest aan deze twaalfjarigen geschonken, als een kracht om uit te groeien tot een goede mens in het spoor van Jezus. Die kracht is wel nodig omdat zoveel elementen in ons en rond ons daarbij wel eens afremmen. Toen ik jaren geleden op een zaterdag in de late namiddag naar een parochiekerk reed om daar het vormsel te gaan toedienen, zag ik in de lucht twee luchtballonnen hangen. Die brachten mij op een idee over de werking van de heilige Geest. Een luchtballon kan maar opstijgen wanneer de koude lucht binnenin opgewarmd wordt. Het vuur is zijn kracht op een zekere hoogte blijft de ballon een mooie horizontale lijn volgen. En na een tijdje begint hij te zakken. Maar de mensen hebben betaald om toch geruime tijd in de lucht te blijven. Dan kan je van op de grond goed merken hoe men met een felle vlam de lucht opwarmt. Bijna onmiddellijk begint de ballon weer te stijgen en kan de reis verder gaan. – Iets gelijkaardigs gebeurt bij onze inzet om een goede mens te zijn. Wij beginnen er aan, maar na een tijdje verzwakken wij, wij beginnen als het ware te zakken. Want het is lastig altijd weer een goed mens te zijn in het spoor van Jezus. Dan is er nood aan nieuw vuur dat ons verwarmt en weer naar boven stuwt, nieuwe kracht die ons stimuleert en motiveert om ons tocht verder te zetten. Die kracht is Gods Heilige Geest, die wordt geschonken aan alle christenen en bijzonder aan onze vormelingen. Dat heilig vuur hebben wij nodig. Het is goed dat wij daar telkens weer biddend om vragen.

Pastoor Frans

(Lees meer in KERK & leven van 30 september 2020)

Liturgie in tijden van corona

Op 4 september werd aan het Hoger Diocesaan Godsdienstinstituut te Gent het nieuwe academiejaar geopend. Gastspreker was bisschoppelijk vicaris Joris Polfliet, tevens docent liturgie, die op heldere en indringende wijze reflecteerde over liturgie vieren in tijden van corona. Ze helpen ons om verder na te denken over onze eigen beleving van de liturgie in de voorbije en komende maanden.

Beperking door de coronamaatregelen

De coronacrisis heeft onze beleving van de liturgie sterk geraakt en blijft dat nog altijd doen. Op de keper beschouwd staan de huidige maatregelen juist fundamenteel in contrast met wat de liturgie veronderstelt. Liturgie is principieel een gemeenschapsgebeuren. Dit werd heel sterk in het gedrang gebracht door het verminderen van het aantal medewerkers, het verbod op samenzang, de verplichte afstand, het verstoppen van het gelaat achter een mondmasker, de inperking van de dynamiek van de processies,… Dat alles draagt niet bij tot de ervaring van de liturgische viering van een gemeenschap die samenkomt om de levende Heer te ontmoeten. Integendeel, de liturgie is gekortwiekt. Iemand merkte op: “Zelfs zonder mondmaskers is het soms al moeilijk te geloven dat we in de eucharistie Christus ontmoeten, laat staan als het op deze wijze moet.”De liturgie, het kloppende hart van kerk, is in crisis en we mogen niet berusten in dit ‘nieuwe liturgische normaal’. Samen zingen is juist gemeenschapsstichtend. Van elkaar afstand nemen is het tegendeel van verbondenheid. Als de handdruk bij de vredeswens moet vervangen worden door een glimlach naar andere aanwezigen, verbergt een mondmasker juist die glimlach. Waar op heel wat plaatsen de mensen aan de uitgang van de kerk nog wat bleven praten met elkaar, wordt hen dat nu bemoeilijkt door de plicht tot afstand nemen.

[…]

Lees meer in KERK & leven van 23 september 2020

‘God ziet mij’

Heel wat jaren geleden hing in vergaderlokalen en private woningen soms een prent met een starend oog in een driehoek en daaronder de tekst: “God ziet mij, hier vloekt men niet”. Het is de vraag of die aanmaning veel effect gehad heeft. Velen beschikten toen over een uitgebreid repertoire aan vloekwoorden. En in sommige middens lijkt het vandaag niet anders. Of die vloekwoorden echt godslasterlijk bedoeld waren is niet zo zeker. Het waren eerder krachtwoorden om een uitspraak te ondersteunen. Hoe dan ook, erg beschaafd waren of zijn ze toch niet.

Als je wat dieper nadenkt over die prent en die tekst, kom je tot het besef dat daarachter een vrij eenzijdig en vertekend godsbeeld schuilging. God werd daar immers voorgesteld als een alomtegenwoordige maar onzichtbare spion die toekijkt of we geen overtreding begaan en die iedere misstap bestraft. Geen wonder dat mensen niet met zulk een godsbeeld konden leven. Ofwel groeiden zij naar een betere en vreugdevollere godsvoorstelling toe, ofwel namen ze afstand van deze God, zonder zich te realiseren dat ze zich in feite van een ‘verkeerde God’ verwijderden.

[…]

Lees meer in KERK & leven van 16 september

Pastoor Frans