Veertigdagentijd, vasten, samen de berg op

We zitten in de veertigendagentijd, op weg naar Pasen. Anders dan anders. Het coronavirus dwingt ons daartoe. Enerzijds is dat vervelend, anderzijds biedt het kansen. Dat lijkt wat vreemd maar bij nader toezien is het dat niet. De quarantaine die we meemaken, brengt ons bij de essentie van deze voorbereidingstijd.

Veertig, quarante. Quarantaine is ervan afgeleid, net zoals het Franse woord voor vasten carême. Dat is een afleiding van het Latijnse woord quadragesima of veertig(dagentijd).
De bijbel heeft wat met veertig. Regen viel veertig dagen en veertig nachten neer op de aarde (Gen 7,12) en na verloop van veertig dagen opende Noah het venster dat hij in de ark had aangebracht (Gen 8,6). Bij het sluiten van het verbond tussen God en mens bleef Mozes gedurende veertig dagen en nachten op de berg (Ex 24,18). Veertig jaar zwierf Israël rond in de woestijn (Num 32,13). De reusachtige kampvechter Goliat trad veertig dagen na elkaar iedere morgen en avond naar voren en stelde zich tegenover Saul en de Israëlieten uitdagend in postuur (1 Sam 17,16). Uit de mond van de profeet Jona horen de inwoners van Nineve “Veertig dagen nog en Nineve wordt met de grond gelijk gemaakt.” (Jon 3,4). En ook Jezus verbleef, voor zijn prediking begon, veertig dagen in de woestijn terwijl hij door de satan op de proef werd gesteld (Mc 1,13).

[…]

Lees meer in KERK & leven van 24 februari 2021

Johan Verstockt

God spant zijn regenboog in de wolken

Op de eerste vastenzondag brengt de eerste Bijbellezing ons het verhaal over Noach, de zondvloed en de regenboog.
Velen herinneren zich wellicht nog de grote tsunami van tweede kerstdag 2004, de enorme vloedgolf die in Sri Lanka, Thailand en de buurlanden aan veel mensen het leven heeft gekost en die onmetelijke schade heeft aangericht. Het was het begin van een hele reeks van orkanen en natuurrampen, heel het jaar 2005 door. En ook nog in de daaropvolgende jaren.

In het Nabije Oosten moet ver voor de tijd van Christus ooit een dergelijke natuurramp gebeurd zijn. Of meer dergelijke rampen. Er waren nog geen kranten of tv-beelden. Maar generaties lang hebben mensen daarover verteld en gefantaseerd als een verschrikkelijk gebeuren met zware gevolgen. Zo kwam het verhaal van Noach en de ark in de Bijbel terecht. Een watersnood is uitvergroot tot een ramp die de hele wereld trof. Eén enkele familie op de hele wereld heeft het overleefd.
Daar zit natuurlijk veel verbeelding achter. De schrijver van het verhaal heeft met plezier zijn best gedaan om te vertellen. Hij heeft er vooral een bedenking aan vastgeknoopt, er een boodschap in gestoken. Een vraag namelijk die de mensen bezig hield, en nog altijd bezig houdt: vanwaar komen dergelijke rampen? Hoe kan dat toch? Het antwoord van die tijd, met zijn primitief onwetenschappelijk wereldbeeld was: zoiets is een straf van God. Vreemd genoeg zijn er vandaag nog die zo denken en schrijven. Ook in verband met de coronapandemie.
Maar juist tegen deze opvatting protesteert het einde van het verhaal, met het verschijnen van de regenboog. Het is alsof de Bijbelse schrijver er zelf van schrikt hoe streng hij God heeft voorgesteld. Door te spreken over God die zijn boog spant tussen hemel en aarde, tussen God en de mensen, roept hij een ander beeld van God op: God van verzoening, van verbondenheid met mensen.

[…]

Lees meer in KERK & leven van 17 februari 2021

Pastoor Frans

Vastentijd

De vasten is een tijd om een beetje meer te letten
op wat je doet en wie je bent.

Het begint op Aswoensdag.
Je kunt in de kerk een askruisje halen.
Hiermee wordt getoond dat je klein en kwetsbaar bent
stof en as.
“Mensen, hun dagen zijn als het gras
Zij bloeien als bloemen in het open veld.
Dan waait de wind en ze zijn verdwenen. “ (psalm 103)
We zijn niet supermachtig, hoeveel de techniek ook kan.
We hebben ons leven niet in handen.
Dus bidden we
wat meer en aandachtiger dan anders
en hebben we vertrouwen in God,
dat Hij altijd voor ons zorgt
en bij ons blijft, wat er ook gebeuren mag.

[…]

Lees meer in KERK & leven van 10 februari 2021

God vinden in een zachte bries

In het Oude Testament is een mooie tekst te lezen over een ervaring van de profeet Elia die een aanzet kan vormen tot reflectie over ons tijdsgebeuren. Bij alles wat hem overkomen was stelde de profeet zich de vraag of de Heer God wel achter hem stond bij al zijn inzet. En God deed hem op een berg staan. “Toen trok de Heer voorbij. Er ging een zware storm voor hem uit. Maar de Heer was niet in de storm. Op de storm volgde een aardbeving. Maar ook in de aardbeving was de Heer niet. Op de aardbeving volgde een vuur. Maar ook in het vuur was de Heer niet. Op het vuur volgde het suizen van een zachte bries. En van uit die bries sprak de Heer tot hem.” (Eerste boek der Koningen, 19, 11-13)

Het stormt nogal eens in de laatste weken. Er is zoveel blind geweld op verschillende plaatsen van onze wereld. In een reflectie op de bestorming van het Capitool in Washington en op het geweld en de vernielingen bij het verzet tegen de coronamaatregelen merkte de Nederlandse theoloog Erik Borgman op: “hier komt iets aan het licht dat in verschillende samenlevingen zit, in de Amerikaanse en de Nederlandse, en dat tot op zekere hoogte een wereldwijd fenomeen is”. Misschien ook wel in sommige delen van onze eigen samenleving.

[…]

Lees meer in KERK & leven van 3 februari 2021

Pastoor Frans

2 februari – Maria-Lichtmis

Maria-Lichtmis – pannenkoeken – kaarsjes – kinderzegen – Opdracht van de Heer veel woorden om 2 februari te omschrijven. Maar hoe zit dat nu precies met al die woorden?

Veertig dagen na kerstmis viert de geloofsgemeenschap het feest van Maria-Lichtmis. Dat feest vieren we sinds het in 494 door paus Gelasius werd ingesteld, mogelijk als vervanging van de Romeinse lupercalia, een heidens vruchtbaarheidsfeest, dat rond 15 februari gevierd werd.

Het feest van Maria-Lichtmis verwijst naar een joods gebruik, ook gekend door Maria en Jozef. Volgens de joodse wet (Leviticus 12) moet de moeder veertig dagen na de geboorte van haar zoon door een offergave worden gereinigd.

Tot de jaren 1960 was het ook bij ons in Vlaanderen gebruikelijk dat de moeders binnen de negen dagen na de geboorte een ‘kerkgang’ deden. Daarbij dankten ze God en smeekten ze Maria’s genade af over hun kind.

[…]

Lees meer in KERK & leven van 27 januari 2021

Viv De Coster en Johan Verstockt

Jaar van de Heilige Jozef

In een apostolische brief, ‘Patris corde’ (Met het hart van een vader), heeft paus Franciscus de heilige Jozef aanbevolen als een bijzonder voorbeeld voor katholieken en als een gids in deze moeilijke tijden. Al eerder heeft de huidige paus zijn devotie tot de heilige Jozef getoond. Zo heeft hij gevraagd dat in de mis tijdens het eucharistisch gebed naast Maria ook de heilige Jozef wordt vermeld.

Een heel jaar, van 8 december 2020 tot 8 december 2021, wordt bijzonder toegewijd aan de heilige Jozef. De paus looft de heilige, net zoals zovele stille en onbekende helden in deze coronapandemie, als een rolmodel van creatieve moed en bescheidenheid, gehoorzaamheid, tederheid en verantwoordelijkheid. Daarom kondigt paus Franciscus een Sint-Jozefjaar af, waarin deze heilige nog tot 8 december 2021 speciaal zal worden herinnerd en zijn voorbeeld bijzonder moet inspireren. De viering van dit Jozefjaar kan concreet gemaakt worden door bijzondere aandacht te hebben voor feestdagen, devoties en gebeden die aan Heilige Jozef zijn gewijd.

[…]

Buitengewoon en toch dicht bij ons

Jozef was een buitengewone figuur, maar tegelijk staat hij zo dicht bij elk van ons. Historisch, zo merkt paus Franciscus op, heeft de katholieke Kerk en het kerkelijke leergezag zich op Maria na met geen enkele andere heilige zo sterk beziggehouden als met de heilige Jozef. 150 jaar geleden, op 8 december 1870, riep Paus Pius IX hem uit tot universele beschermheer van de Kerk. Paus Leo XIII (1878-1903) beklemtoonde de relatie van deze timmerman met de wereld van de arbeid en paus Pius XII zou hem in 1955 uitroepen tot patroon van de arbeiders. Bovendien is hij het universele rolmodel voor alle vaders, omdat hij ons duidelijk maakt dat men niet enkel vader wordt door een kind ter wereld te brengen, maar door voor dat kind op een verantwoorde manier te zorgen en het te begeleiden in zijn belangrijkste levensmomenten. Jozef is ook in die zin een voorbeeld, dat hij nooit een ander dan Maria heeft willen begeren en liefhebben. Hij nodigt ons uit om anderen te verwelkomen, zonder uitsluiting, zoals ze zijn, met een bijzondere voorkeur voor de zwakken.

[…]

Lees meer in KERK & leven van 6 januari 2021

Nieuwjaar 2021

“Zalig en gelukkig Nieuwjaar”, zo klinkt het overvloedig in deze begindagen van het jaar. Haast onmiddellijk volgt daarop “en een goede gezondheid’. Het kan routine zijn, maar wie ooit ernstig ziek geweest is of in wiens familie of kennissenkring mensen met ziekte waren geconfronteerd, die voelt goed aan hoe gewichtig die woorden wel zijn. En zeker met een coronajaar achter ons weten we heel goed hoe betekenisvol het is elkaar een goede gezondheid toe te wensen.

[…]

Lees meer in KERK & leven van 30 december 2020

Van harte wens ik u, ook in naam van al onze medewerkers in onze kerkgemeenschappen, een zalig en gelukkig Nieuwjaar, en een goede gezondheid!

Pastoor Frans

Hoe kerk zijn in tijden van Corona?

We moeten creatief zijn en dat op een totaal nieuwe manier. Online vergaderen, digitale catechese, rouwbezoeken vanop afstand zijn nu de methodes om contact te hebben met mensen. Armoedebeleid werkt op een totaal andere manier, we willen mensen met noden nog steeds proberen nabij te zijn al kan dit nu niet op de gewone manier. Problemen worden uitvergroot, alsof Corona naar ons kijkt met een vergrootglas.

COVID-19, DE ONGELIJKMAKER
Op het eerste gezicht zijn de maatregelen die worden genomen om de verspreiding van COVID-19 te stoppen even strikt voor elke burger. Maar dat is slechts schijn. De leefomstandigheden van mensen zijn erg ongelijk. Een lockdown versterkt deze ongelijkheden alleen maar, omdat er nog minder dan voorheen aan te ontsnappen valt. Voor veel kwetsbare mensen in de stad is het erg moeilijk om te voldoen aan de Covid-maatregelen om ‘thuis te blijven’, bijvoorbeeld door de beperkte ruimte in huis, de ligging in een wijk met weinig open en groene ruimte, het ontbreken van (toegang tot) een tuin, het hoge aantal mensen in huis, de mentale gezondheidstoestand van de bewoners of de beperkte toegang tot informatie- en communicatietechnologieën. De woonproblematiek die Welzijnszorg dit jaar in de kijker zet wordt meteen nog duidelijker.

[…]

Lees meer in KERK & leven van 16 december 2020

Ann Van Nieuwenhove

‘Wonen: onbetaalbaar? Onaanvaardbaar!’

Dit is de slogan van de actie Welzijnszorg dit jaar. Hiermee richt zij onze aandacht op de woonproblemen bij mensen in een armoedesituatie. Waarom dit thema? In voorbereiding van de adventscampagne voerde Welzijnszorg veel gesprekken met welzijnsschakelgroepen en diverse woonorganisaties. De consensus is groot: goed wonen is het begin van alles. Zonder dak boven je hoofd en een thuisgevoel kan je niet vooruit in het leven. Slecht wonen heeft een negatief effect op je gezondheid, je sociaal- en gezinsleven, op de onderwijskansen van je kinderen en je eigen kansen op de jobmarkt. Een sociaal rechtvaardig woonbeleid is dan ook onontbeerlijk in de strijd tegen armoede. ‘Wonen: onbetaalbaar? Onaanvaardbaar’, dit thema van Welzijnszorg zal niet één maar twee jaar lang lopen. Het belang van goed wonen is groot en de problemen zijn nog groter. Zo maken we het grote publiek en beleidsmakers verschillende aspecten van de woonproblematiek duidelijk, met de overtuiging dat goed wonen van levensbelang is.

[…]

Lees meer in KERK & leven van 9 december 2020

God komt naar ons toe

Het is een oud gebruik om tijdens de advent een krans met vier kaarsen te plaatsen of op te hangen. Het licht dat we op die manier ontsteken is niet enkel een verfraaiing in een sombere tijd, bijzonder in de harde tijd die we nu meemaken. We mogen dat licht veeleer zien als het teken van een troostend vertrouwen, dat het Licht van de wereld zal oplichten in de kerstnacht. En dat het eigenlijk altijd al onder ons schijnt. In Jezus heeft God als mens onze aarde betreden. Sindsdien zijn hemel en aarde, God en mens, niet meer te scheiden. God woont onder ons als ‘Emmanuël’, als belichaamde liefde, als vleesgeworden goedheid en menslievendheid.

De adventstijd roept ons echter ook op tot vernieuwing. Het binnenkomen van God in de menselijke geschiedenis is niet een eenmalig gebeuren destijds in Bethlehem. Het betreft evenzeer de geboorte van God in ieder van ons. Het gaat om een eeuwige geboorte, om het steeds terugkerende neerdalen van het goddelijke in onze menselijkheid. Het kind dat destijds tevreden was met een voederbak en een stal in een grot, doet steeds weer een beroep op ons hele hart. Het wil geboren worden in ieder van ons. En hierop willen wij ons voorbereiden.

[…]

Lees meer in KERK & leven van 2 december 2020