Zarlardinge viert feest!

Op de eerste zondag na 17 januari – zoals de heiligenkalender dit aangeeft en ook de traditie dat wil – viert men in de Onze-Lieve-Vrouwparochie van Zarlardinge het feest van Sint-Antonius, abt. In 2022 is zondag 23 januari aan de beurt.

In deze parochie is hij de tweede patroonheilige, want de kerk is op de eerste plaats toegewijd aan Onze-Lieve-Vrouw. Jarenlang ontstond daar een polemiek rond, maar sinds 1881 – jaartal waarop voor het eerst de patroonheiligen in het jaarboek van het bisdom Gent werden opgenomen – spreekt men officieel van de Onze-Lieve-Vrouwekerk van Zarlardinge.

Toch bleef de verwarring lange tijd bestaan. In een document van het Ministerie van Nederlandse Cultuur spreekt men tot in 1978 over de parochiekerk H. Antonius van Zarlardinge. Nochtans had de kerkfabriek in 1962-1963 al een einde gemaakt aan deze eeuwenoude verwarring: de oude benaming ‘Onze-Lieve-Vrouwekerk’ was in ere hersteld.

Niettemin bleef de verering van de Heilige Antonius, abt bestaan.

Wie is deze merkwaardige heilige?

De heilige Antonius abt wordt ook Antonius de kluizenaar of Antonius de Grote genoemd. Hij was een Egyptisch kluizenaar, geboren in 251 na Christus. Op 20-jarige leeftijd begon zijn kluizenaarsleven in verschillende woestijngebieden van Egypte. Antonius heeft vele leerlingen gehad, maar hijzelf is steeds kluizenaar gebleven, zonder enige vorm van kloosterleven in te voeren. En toch wordt hij de vader van alle monniken genoemd.

Op kritische momenten bezocht hij de christenen in Alexandrië, de eerste keer tijdens de vervolging van keizer Maximinus om de martelaren te bemoedigen, en later om zich uit te spreken tegen de ketterij van Arius. Wat van Antonius bekend is weten we uit de geschriften van Athanasius, patriarch van Alexandrië.

Het gebeente van de H. Antonius werd ontdekt in 564 en overgebracht naar Alexandrië, later naar Constantinopel. Sinds 1491 verhuisde het grootste deel van de relieken naar Frankrijk, meer bepaald in de stad Arles.

Lang na zijn dood – op het einde van de 11de eeuw – ontstonden de Antonius- of Hospitaalbroeders. Zij deden vooral aan verpleging van zieke pelgrims. In de loop van de 13de eeuw telde men ruim 370 kloostergemeenschappen over heel West-Europa.

Vanaf de 16de eeuw raakte de orde in verval, maar de devotie rond de heilige Antonius abt is steeds blijven bestaan, zeker in het katholieke Vlaanderen.

De cijfers leren ons dat er tamelijk wat kerken zijn die de naam Sint-Antoniuskerk dragen. In Vlaanderen tellen we er meer dan 20. In ons bisdom kennen we 7 kerken die toegewijd zijn aan Sint-Antonius, hetzij aan de heilige kluizenaar uit Egypte, hetzij aan de heilige Antonius van Padua. Want wat veel mensen niet weten, is … dat er 2 Sint-Antoontjes zijn.

[…]

Lees meer in KERK & leven van 12 januari 2022

Jo Lauwaert