Rouwzorg, een aandachtsterrein voor iedereen
Tot je ermee geconfronteerd wordt. Vlak na het overlijden is er de drukte van de uitvaart, de papieren die moeten geregeld worden, zoveel mensen gecontacteerd en beluisterd. Daarna valt er een stilte over het gezin en de familie van de overledene. Hij of zij komt in kleine kring nog wel ter sprake, maar buitenstaanders die je ontmoet denken al snel dat je leed al grotendeels opgelost is. Je kan met je rouwgevoelens niet meer naar buiten komen. Maar diep in je binnenste verzacht de pijn niet. Je gedachten gaan eerder meer dan minder naar de overledene. Het gemis wordt juist moeilijker om dragen. "Tijd heelt alle wonden" hoor je wel eens zeggen, maar in de praktijk blijven de kwetsuren van het afscheid en het gemis pijnlijk om te verwerken.
In ons bisdom Gent wordt er sinds enige tijd extra veel aandacht besteed aan rouwzorg. Hoe ga je om met je eigen rouwgevoelens na een overlijden? Hoe kun je anderen pastoraal nabij zijn als parochie, als gemeenschap, wanneer ze iemand verloren hebben. Hoe komt ons geloof daarbij ter sprake? Vier avonden rond 
rouwzorg in Mariakerke waaraan we met vijf mensen van ons dekenaat deelnemen helpen ons op weg, om zowel dekenaal als parochiaal, groepjes van rouwzorgers samen te stellen. Op de eerste avond zei een oude parochiepriester: "ik kom hier naartoe om te zien wie mij gaat opvolgen om mensen in rouw te begeleiden. Ik heb mensen meegebracht om mijn taak verder te zetten. Hiertoe is het nodig om meer omkadering, meer opleiding te krijgen". Het aantal priesters in parochies gaat inderdaad snel achteruit. Uitvaarten met een eucharistie zullen over enkele jaren nog nauwelijks mogelijk zijn. Lekegelovigen zullen steeds meer de rol van de priester moeten en mogen overnemen, niet in het minst in de rouwbegeleiding van mensen en in het verzorgen van de uitvaartliturgie. Rond dit onderwerp verschijnen er tal van boeken en artikels. Steeds meer wordt ingezien dat een weggeduwd rouwproces na verloop van tijd in volle hevigheid terugkomt. Er moeten kanalen gezocht worden om in een serene sfeer te mogen rouwen, te kunnen spreken over wie ontvallen is, over de hoop die gelovigen hebben op een eeuwig leven en ook op een weerzien bij God.
In de paastijd is het verrijzenisgebeuren van Jezus een kernpunt van ons geloof dat elke zondag bijzonder ter sprake komt. Ons Heer Hemelvaart en Pinksteren geven eigen accenten aan de paastijd: Jezus is niet meer bij ons maar terug bij de Vader, Hij heeft ons zijn Heilige Geest gezonden als Trooster, om ons niet verweesd achter te moeten blijven. Christelijke rouwzorg of een kerkelijke uitvaartliturgie zonder duidelijke hoop op eeuwig leven schieten naast het doel. Als christenen delen wij in de hoop van de eerste leerlingen dat dit leven niet het enige, het laatste is. We mogen uitkijken naar een hereniging met wie ons voorgingen. We mogen vooral beseffen dat zij die ons verlieten in een nieuw, eeuwig leven opgenomen zijn. In ons dekenaat Geraardsbergen is er sinds dit pastoraal jaar een nieuwe rouwzorg ontstaan voor gezinnen die een kind of een jongere verloren door ziekte, ongeval, zelfdoding of een natuurramp. Reeds tweemaal werd een gebedswake gehouden in de Sint-Bavo wijkkerk (Hoge Buizemont). Elke zaterdag van 10 tot 17 u is deze kapel open omdat rouwende gezinnen en enkelingen daar tot rust, tot bezinning en tot gebed kunnen komen. Wie dit wenste kon een foto van hun kind of jongere aan de herinneringsmuur hangen. Met dit initiatief, dat door gezinnen met een lege plaats in hun midden wordt gedragen, willen we duidelijk maken dat we heel speciaal kinderen en jongeren die overleden zijn niet willen vergeten. Het is ook een steun voor de gezinnen die een onherstelbaar verlies moeten proberen verwerken. Een jonge moeder zei: "hier kan ik met mijn andere kinderen die nog klein zijn naartoe komen, terwijl het op het kerkhof, zeker in de winter, heel wat moeilijker is".
Rouwen mag geen taboe vormen. Als we wegen vinden waarbij mensen hun verdriet kunnen uiten komen ze wellicht meer tot aanvaarding, hopelijk tot betere verwerking van hun pijn. Een verzorgde liturgie bij het afscheid is daarbij een eerste steun. Degelijk opgeleide rouwzorgers kunnen daarbij ongetwijfeld een verdere omkadering bieden. Met Paulus zingen we: "niemand leeft voor zichzelf, niemand sterft voor zichzelf. Wij leven en sterven voor God onze Heer, aan Hem behoren wij toe".
deken Jan
