De beiaard van Geraardsbergen

Wanneer je op zaterdagnamiddag door het centrum kuiert of wanneer je op maandag de markt aandoet, kan je de zingende toren van de Sint-Bartholomeuskerk horen. Beiaardmuziek schept een sfeer  in onze centrumstraten, maar niet vaak staan we echt stil bij het instrument, het komt bij velen als anachronistisch over,  stammend uit een ander tijdperk.

De beiaard is een regelrecht stuk Vlaams erfgoed. De Lage Landen zijn immers de wieg van dit typische toreninstrument dat in de middeleeuwen ontstond uit de  voorslag, een  gerammel van klokken dat waarschuwde dat de uurslag er aankwam. Naderhand kwam men tot het besef dat er in plaats van gerammel  veeleer een gekend deuntje kon gespeeld worden op de klokken. Een stokkenklavierspeeltafel werd ontworpen en de beiaard was geboren! Het ontstaan van dit instrument in België, de bespeling ervan, het componeren ervoor en de hele cultuur errond werd dit jaar door de Unesco bekroond en opgenomen als immaterieel erfgoed.

Elke beiaard is uniek, twee identieke exemplaren zijn er niet. De beiaard van Geraardsbergen bijt echter de spits af. Hij is het enige instrument waarvoor zoveel verschillende klokkengieters  gegoten hebben; het zijn er niet minder dan 15! Van de 49 klokken met een totaalgewicht van 8.787 kg brons dateert de oudste klok  van 1428, werkelijk een unicum.  Voorts zijn er 3 klokken uit 1528, 2 uit 1601, 3 uit 1637, 11 uit 1730, 1 uit 1762, 1 uit 1779, 1 uit 1820, 9 uit 1939, 1 uit 1956, 2 uit 1964, 11 uit 1981 en 3 uit 2000-2003. Dat deze smeltkroes van gieters ook nog fraai klinkt is nooit gezien, nooit gehoord, behalve in Geraardsbergen. Curiosum: de basklok van de beiaard weegt 1800 kg. Maar hoe kunnen al deze klokken, met zoveel verschillende bronslegeringen, nu harmonieus samenklinken?

[…]

Lees meer in KERK & leven van 24 juni 2015

Op vrijdag 10 juli eerstkomend gaat om 20.00 u. een beiaardconcert door in duplex met het fluitkwartet Quattro Stagioni van de Kunstacademie. Iedereen is van harte welkom om dit concert te beluisteren van in de tuin van de dekenij. Toegang is gratis, u ontvangt er een programma en u ziet er de beiaardier aan het werk op scherm terwijl u het fluitkwartet aan het werk hoort in de mooie rozentuin van de deken. Wil u het wondere samengaan van eeuwenoude klokken en hedendaagse technologie (overbrengen van het beeld uit de cabine op scherm in de tuin) beleven, wil u zien en horen hoe zwaar het labeur kan zijn dat een beiaardier moet presteren, dit in tegenstelling tot de vederlichte maar virtuoze techniek die het fluitkwartet aan de dag legt, kom dan gerust langs, u bent méér dan welkom!

Dominique Wybraeke
Stadsbeiaardier van Geraardsbergen